Tο Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας στο αμέσως επόμενο διάστημα θα προχωρήσει στη δημοσίευση Σχεδίου Χορηγιών για αποθήκευση ενέργειας σε επιχειρήσεις, ανακοίνωσε ο αρμόδιος Υπουργός Μιχάλης Δαμιανός, επισημαίνοντας ότι η διάδοση ανακριβών ισχυρισμών ότι τα φωτοβολταϊκά συστήματα δεν είναι πλέον οικονομικά συμφέροντα δημιουργεί αδικαιολόγητη ανασφάλεια στους καταναλωτές, αποθαρρύνει νέες επενδύσεις σε καθαρές μορφές ενέργειας.
Σε απάντηση του σε ερωτήματα που υπέβαλε δια της Βουλής, ο Βουλευτής Χρίστος Χριστοφίδης, ο κ. Δαμιανός αναφέρει ότι από την 1η Ιανουαρίου 2026, όλες οι νέες αιτήσεις για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων για ιδία κατανάλωση εξετάζονται στη βάση του ρυθμιστικού πλαισίου που καθορίστηκε από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ) (Κ.Δ.Π. 375/2024 – Ρυθμιστική Απόφαση αρ. 02/2024) και αφορά το πλαίσιο δραστηριοποίησης ενεργών πελατών και αυτοκαταναλωτών ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (ΑΠΕ).
Επιπρόσθετα, αναφέρει ο Διαχειριστής Συστήματος Διανομής (ΔΣΔ) έχει ήδη δημοσιεύσει σχετικό Οδηγό αναφορικά με τη “Σύνδεση Ενεργών Πελατών και Αυτοκαταναλωτών από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στο Σύστημα Διανομής”, και έχει προβεί σε ενημέρωση των επαγγελματιών του κλάδου μέσω σχετικής παρουσίασης και συνεπώς, το απαιτούμενο ρυθμιστικό πλαίσιο έχει ήδη καθοριστεί από τις αρμόδιες αρχές και εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Στην απάντηση του Υπουργού Ενέργειας, επιπρόσθετα επισημαίνεται ότι στο πλαίσιο της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού, κάθε προμηθευτής ηλεκτρικής ενέργειας δύναται να διαμορφώνει τα δικά του εμπορικά προϊόντα και να προσφέρει στους πελάτες του ευνοϊκότερους μηχανισμούς αξιοποίησης της παραγόμενης ενέργειας, περιλαμβανομένων σχημάτων συμψηφισμού πέραν του βασικού πλαισίου συμψηφισμού λογαριασμών (net-billing), εφόσον αυτά είναι συμβατά με το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο.
Αναφορικά με ερώτηση του Βουλευτή για τη μετάβαση από το καθεστώς συμψηφισμού μετρήσεων (net-metering) στο καθεστώς συμψηφισμού λογαριασμών, στην απάντηση επισημαίνεται ότι αυτή καθίσταται αναγκαία, ώστε, αφενός, η αποζημίωση της πλεονάζουσας παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας να αντανακλά τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς και αφετέρου να μην επιβαρύνονται δυσανάλογα οι υπόλοιποι καταναλωτές με το αυξημένο κόστος δικτύου/συστήματος που προκαλείται από τα καθεστώτα συμψηφισμού μετρήσεων.
Εντούτοις, συνεχίζει ο Υπουργός στην απάντηση του το καθεστώς συμψηφισμού λογαριασμών, όπως εφαρμόζεται σήμερα από την ΑΗΚ-Προμήθεια, περιλαμβάνει πρώτα συμψηφισμό μετρήσεων εντός της περιόδου τιμολόγησης και ακολούθως συμψηφισμό λογαριασμών και ως εκ τούτου, στην παρούσα φάση, και με δεδομένο ότι η συντριπτική πλειοψηφία των οικιακών καταναλωτών εξυπηρετείται από την ΑΗΚ-Προμήθεια, το οικονομικό όφελος για τους οικιακούς καταναλωτές δεν διαφοροποιείται ουσιωδώς σε σχέση με το προγενέστερο καθεστώς.
Αντίθετα, θα πρέπει να υπογραμμιστεί, σημειώνει στην απάντηση του, ότι δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα η εντύπωση ότι η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων έχει καταστεί ασύμφορη. Τονίζεται δε πως η εγκατάσταση φωτοβολταϊκού συστήματος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πλέον αποδοτικές επενδύσεις για τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας ενός νοικοκυριού ή μιας επιχείρησης, ακόμη και σε περιπτώσεις εφαρμογής περιορισμών στην εξαγωγή ενέργειας (zero export), υπό την προϋπόθεση της ορθής διαστασιολόγησης του συστήματος σε σχέση με το προφίλ κατανάλωσης του καταναλωτή.
Η διάδοση ανακριβών ισχυρισμών ότι τα φωτοβολταϊκά συστήματα δεν είναι πλέον οικονομικά συμφέροντα δημιουργεί αδικαιολόγητη ανασφάλεια στους καταναλωτές, αποθαρρύνει νέες επενδύσεις σε καθαρές μορφές ενέργειας και επηρεάζει αρνητικά τη δραστηριότητα επαγγελματιών και επιχειρήσεων του κλάδου, σημειώνει περαιτέρω ο κ. Δαμιανός.
Τονίζει ακόμα πως βασικός στόχος της μεταρρύθμισης δεν είναι η αποθάρρυνση της εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων, αλλά η διαμόρφωση ενός δικαιότερου και οικονομικά βιώσιμου πλαισίου, ώστε να μειώνεται το συνολικό κόστος ηλεκτρισμού για το σύνολο των καταναλωτών και να αποφεύγεται η μεταφορά κόστους σε καταναλωτές που δεν διαθέτουν φωτοβολταϊκά συστήματα.
Παρατηρεί ακόμα ότι στο πλαίσιο της ευρύτερης ενεργειακής και φορολογικής μεταρρύθμισης, από 01/01/2026 έχουν θεσπιστεί φορολογικά κίνητρα για επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά συστήματα και συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της ενεργειακής μετάβασης και τη μείωση του ενεργειακού κόστους των πολιτών και των επιχειρήσεων.
Σε άλλο ερώτημα του Βουλευτή, επισημαίνεται ότι, στο πλαίσιο της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού, τα μεγάλα ιδιωτικά (“εμπορικά”) φωτοβολταϊκά πάρκαδραστηριοποιούνται διαθέτοντας την παραγόμενη ενέργεια τους, είτε μέσω της σύναψης διμερών συμβολαίων με προμηθευτές (Προθεσμιακή Αγορά – ΠΘΑ), είτε κεντρικά στον ΔΣΜΚ, μέσω της Προημερήσιας Αγοράς (ΠΗΑ). Η διάθεση της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας μέσω διμερών συμβολαίων μεταξύ των παραγωγών και των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας εμπίπτει στις ιδιωτικές εμπορικές συμφωνίες, το περιεχόμενο των οποίων είναι εμπιστευτικό και δεν αποτελεί αντικείμενο γνώσης ή εμπλοκής του Υπουργείου, προστίθεται.
Επισημαίνεται επίσης ότι καθ’ ύλην αρμόδιοι για την εφαρμογή των περικοπών είναι ο ΔΣΔ και ο ΔΣΜΚ και πως οι περικοπές κρίνονται αναγκαίες για τη διασφάλιση της ευστάθειας και της ασφαλούς λειτουργίας του ηλεκτρικού συστήματος, ιδίως σε περιόδους που η παραγωγή από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας υπερβαίνει τη ζήτηση ή/και τα τεχνικά όρια του δικτύου.
Οι σχετικές αποφάσεις λαμβάνονται αποκλειστικά για σκοπούς διατήρησης της ευστάθειας και της ασφάλειας του ηλεκτρικού συστήματος και δεν αποσκοπούν στη διαφοροποιημένη μεταχείριση οποιασδήποτε κατηγορίας παραγωγών ή καταναλωτών, αναφέρεται περαιτέρω.
Διευκρινίζεται στην απάντηση ότι σύμφωνα με την υφιστάμενη πρακτική που εφαρμόζεται από ΔΣΔ και ΔΣΜΚ, οι περιορισμοί στην παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας διενεργούνται σε πρώτο στάδιο, αποκόπτοντας τα εμπορικά φωτοβολταϊκά συστήματα και τα μεγάλα συστήματα ιδιοκατανάλωσης, τα οποία έχουν τη δυνατότητα για σταδιακή μείωση της παραγωγής τους και εφόσον εξακολουθεί να υφίσταται ανάγκη, αποκόπτονται στη συνέχεια μικρότερα συστήματα που δεν διαθέτουν δυνατότητα μείωσης της παραγωγής τους, περιλαμβανομένων και των οικιακών συστημάτων.
Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με τον περί Ρύθμισης της Αγοράς Ηλεκτρισμού (Τροποποιητικό) Νόμο του 2026, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 14 Απριλίου 2026, ο ΔΣΜΚ και ο ΔΣΔ δύνανται να ακολουθούν σειρά περικοπών η οποία καθορίζεται στη βάση αμερόληπτων και ισότιμων κριτηρίων, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη διασφάλισης της ασφάλειας, αξιοπιστίας και αποδοτικότητας του συστήματος διανομής και του συστήματος μεταφοράς και, όπου είναι εφικτό, την ανάγκη ελαχιστοποίησης του κόστους που προκύπτει για το Ταμείο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εξοικονόμησης Ενέργειας και το κόστος που πιθανόν να προκύπτει από την εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου.
Διευκρινίζεται πως τα κριτήρια υποβάλλονται από κοινού από τον ΔΣΔ και τον ΔΣΜΚ και εγκρίνονται από τη ΡΑΕΚ.
Αφού επισημαίνεται ότι βρίσκονται σε εξέλιξη σημαντικές δράσεις που αναμένεται να συμβάλουν ουσιαστικά στη μείωση της ανάγκης επιβολής περιορισμών παραγωγής από φωτοβολταϊκά συστήματα, προστίθεται ειδικότερα, πως ο ΔΣΜΚ προχωρεί στην εγκατάσταση κεντρικών συστημάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ παράλληλα αναπτύσσονται και ιδιωτικές επενδύσεις τόσο σε κεντρικά συστήματα αποθήκευσης, όσο και σε συστήματα αποθήκευσης που είναι συνδυασμένα με έργα ΑΠΕ (υβριδικά συστήματα).
Η σταδιακή ένταξη των έργων αυτών στο ηλεκτρικό σύστημα αναμένεται να αυξήσει την ικανότητα απορρόφησης της παραγόμενης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και, κατ’ επέκταση, να συμβάλει στη σημαντική μείωση του ποσοστού των αναγκαίων περιορισμών παραγωγής, αναφέρεται περαιτέρω.
Επιπλέον, σημειώνεται πως το Υπουργείο θα προχωρήσει στο αμέσως επόμενο διάστημα στη δημοσίευση Σχεδίου Χορηγιών για αποθήκευση ενέργειας σε επιχειρήσεις, ενώ έχουν ήδη υπογραφεί οι Συμφωνίες Δημόσιας Χρηματοδότησης για τα έργα που έχουν προκριθεί μέσα από μειοδοτικό διαγωνισμό, ο οποίος διενεργήθηκε στο πλαίσιο του “Σχεδίου Χορηγιών για Συστήματα Αποθήκευσης Ενέργειας σε συνδυασμό με ΑΠΕ” και τα έργα βρίσκονται στο στάδιο της εξασφάλισης των απαιτούμενων αδειών».
