Ευρήματα που καταδεικνύουν την προβληματικότητα στην παρουσίαση των εφέδρων στον στρατό παρουσιάζει η Ελεγκτική Υπηρεσία στην Ειδική Έκθεση με τίτλο «Έλεγχος Συστήματος Επιστράτευσης της Εθνικής Φρουράς».
Σύμφωνα με την Έκθεση και με βάση στοιχεία του ΓΕΕΦ, από το σύνολο της εγγεγραμμένης/παρακολουθούμενης δύναμης εφέδρων, το 46% είναι ενταγμένοι σε Μονάδες της Εθνικής Φρουράς, ενώ το υπόλοιπο 54% είναι, είτε προσωρινά διαγραμμένοι είτε περιλαμβάνονται στην Υπόλοιπη Δύναμη της εφεδρείας.
Στην εγγεγραμμένη/παρακολουθούμενη εφεδρεία δεν περιλαμβάνονται άτομα που έχουν διαγραφεί οριστικά από το σύστημα.
Όπως επεξηγείται, σύμφωνα με το άρθρο 25 του Νόμου, όποιος τυγχάνει απαλλαγής ή αναβολής από την υποχρέωση εκπλήρωσης στρατιωτικής υπηρεσίας, σε περίπτωση που ο λόγος για τον οποίο του χορηγήθηκε η απαλλαγή ή αναβολή παύει να υφίσταται, υποχρεούται να ενημερώσει εγγράφως το αρμόδιο στρατολογικό γραφείο μέσα σε ένα μήνα από την ημερομηνία που παύει να υφίσταται ο λόγος της απαλλαγής ή της αναβολής.
Ευρήματα:
Από τον έλεγχο που διενεργήθηκε από την Ελεγκτική Υπηρεσία, διαπιστώθηκαν τα ακόλουθα:
- Περιπτώσεις εφέδρων που είναι ή διετέλεσαν αξιωματούχοι του κράτους και του ευρύτερου δημόσιου τομέα, κοινοβουλευτικού κόμματος, επώνυμοι δικηγόροι, γνωστό πρόσωπο των ΜΜΕ, διαιτητές ποδοσφαίρου και γνωστοί ποδοσφαιριστές, ή είναι απόγονοι/συγγενείς διατελεσάντων και νυν αξιωματούχων του κράτους, εκλεγμένων αξιωματούχων, προέδρων αθλητικών ομοσπονδιών, πρώην ανώτατων αξιωματικών της ΕΦ και Αστυνομίας, λειτουργών του ΥΠΑΜ και γνωστών επιχειρηματιών, των οποίων δεν αιτιολογείται η καταχώρηση στην προσωρινά διαγραμμένη δύναμη εφεδρείας της ΕΦ, εφόσον βάσει στοιχείων διαμένουν και εργάζονται στην Κύπρο.
- 381 Δημόσιοι Υπάλληλοι εξακολουθούν να είναι καταχωρισμένοι στο μηχανογραφικό σύστημα της εφεδρείας με τις ενδείξεις «εξωτερικό φοιτητής», «εξωτερικό για λόγους εργασίας» και «εξωτερικό μόνιμος κάτοικος», με αποτέλεσμα να μην καλούνται για εκτέλεση εφεδρικής υπηρεσίας σε Μονάδες της ΕΦ.
- Οι ΦΑΕ όλων των πιο πάνω κατηγοριών εφέδρων, παρουσιάζουν, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, σημαντικές ελλείψεις σε απαιτούμενα δικαιολογητικά/αποδεικτικά έγγραφα.
- Ουδέποτε προωθήθηκε μέχρι στιγμής από μέρους των υπευθύνων η διαδικασία δίωξης εφέδρων, οι οποίοι βάσει στοιχείων που τηρούνται τόσο στο ΓΕΕΦ, όσο και στα ΤΕ, διαφαίνεται ότι διαπράττουν συγκεκριμένα ποινικά αδικήματα που καθορίζονται στον περί ΕΦ Νόμο.
- Οι διαδικασίες που ακολουθούνται από τους Αστυνομικούς Σταθμούς, για την επίδοση των πάσης φύσεως στρατιωτικών εντολών προς τους εφέδρους είναι ανεπαρκείς και αναποτελεσματικές.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία εντόπισε σημαντικό αριθμό περιπτώσεων εφέδρων που ανήκουν στις ηλικιακές ομάδες των 30 έως 47 ετών, οι οποίοι εξακολουθούν να παρουσιάζονται στο μηχανογραφικό σύστημα του ΓΕΕΦ με την ένδειξη «εξωτερικό φοιτητής», με αποτέλεσμα να μην καλούνται για εφεδρική υπηρεσία στις Μονάδες της ΕΦ επί σειρά ετών, παρόλο που, κατά πάσα λογική πιθανότητα, αναμένεται να έχουν ολοκληρώσει προ πολλού τις σπουδές τους.
Σε αυτούς περιλαμβάνονται άτομα που διατελούν σήμερα ως μέλη Διοικητικών Συμβουλίων ημικρατικών οργανισμών, διαιτητές ποδοσφαιρικών αγώνων της πρώτης κατηγορίας του Κυπριακού πρωταθλήματος, ποδοσφαιριστής αθλητικού σωματείου που αγωνίζεται επίσης στην πρώτη κατηγορία, καθώς και διατελέσαν στέλεχος του Γραφείου του Προέδρου της ΚΔ.
Επιπρόσθετα, σε αυτούς εντοπίστηκαν περιπτώσεις που αφορούν σε άτομα που είναι απόγονοι/συγγενείς διατελεσάντων ανώτατων στελεχών της ΕΦ, μελών του Υπουργικού Συμβουλίου, Δημάρχων, Προέδρων της Κυπριακής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου, νυν κρατικού Αξιωματούχου, Βουλευτών, λειτουργών του Υπουργείου Άμυνας και γνωστών επιχειρηματιών.
Εντοπίστηκαν επίσης περιπτώσεις εφέδρων που είναι καταχωρισμένοι στο μηχανογραφικό σύστημα του ΓΕΕΦ με την ένδειξη «εξωτερικό για λόγους εργασίας» και ως εκ τούτου υπάγονται στην προσωρινά διαγραμμένη δύναμη εφεδρείας της ΕΦ, με αποτέλεσμα να μην καλούνται για εφεδρική υπηρεσία στις Μονάδες της ΕΦ, επί σειρά ετών, για τους οποίους, βάσει στοιχείων του Αρχείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων και των υφιστάμενων δικαιολογητικών στους αντίστοιχους ΦΑΕ, διαπιστώνεται ότι δεν αιτιολογείται η καταχώριση στην προσωρινά διαγραμμένη δύναμη εφεδρείας.
Σε αυτές περιλαμβάνονται ποδοσφαιριστές αθλητικών σωματείων που αγωνίζονται στην πρώτη κατηγορία του Κυπριακού πρωταθλήματος, εκπρόσωπος τύπου Κοινοβουλευτικού Κόμματος και επώνυμος δικηγόρος.
Επίσης, στην κατηγορία αυτή εντοπίστηκαν περιπτώσεις εφέδρων που είναι απόγονοι/συγγενείς διατελέσαντος ανώτατου στελέχους της Αστυνομίας, νυν Βουλευτή, λειτουργών του Υπουργείου Άμυνας και γνωστών επιχειρηματιών.
Αναφορικά με τις περιπτώσεις εφέδρων που παρουσιάζονται στο μηχανογραφικό σύστημα του ΓΕΕΦ με την ένδειξη «εξωτερικό μόνιμος κάτοικος» και τυγχάνουν επίσης αναβολής εκπλήρωσης υποχρέωσης εφεδρικής υπηρεσίας, στη βάση των διατάξεων του περί ΕΦ Νόμου, εντοπίσθηκε γνωστό πρόσωπο από το χώρο των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, καθώς επίσης δημοφιλής ποδοσφαιριστής που μέχρι πρόσφατα διαγωνιζόταν σε διάφορα αθλητικά σωματεία της πρώτης κατηγορίας του Κυπριακού πρωταθλήματος.
Συνολικά 381 έφεδροι που εργοδοτούνται σε διάφορα Υπουργεία και Υπηρεσίες του Δημόσιου Τομέα, εξακολουθούν να είναι καταχωρισμένοι στο μηχανογραφικό σύστημα του ΓΕΕΦ/ΔΕΠΣ, με τις ενδείξεις «εξωτερικό φοιτητής», «εξωτερικό για λόγους εργασίας» και «εξωτερικό μόνιμος κάτοικος», παρά το γεγονός ότι παρέχεται στα ΤΕ η δυνατότητα πρόσβασης στα στοιχεία που απαιτούνται για την εξακρίβωση της διεύθυνσης διαμονής τους, προκειμένου να κληθούν για επιστρατευτική τακτοποίηση.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία τονίζει και το ότι οι διαδικασίες που ακολουθούνται από τους Αστυνομικούς Σταθμούς, για την επίδοση των πάσης φύσεως στρατιωτικών εντολών προς τους εφέδρους είναι ανεπαρκείς και αναποτελεσματικές.
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στις 9.5.2017, έφεδρος αρνήθηκε να παραλάβει το ΦΑΠ του από Αστυνομικό Σταθμό στη Λάρνακα αναφέροντας ότι «έκανε τη στρατιωτική του θητεία όταν ήταν 18 χρονών και τώρα είναι αναφαίρετό του ευρωπαϊκό δικαίωμα να μην παραλάβει το ΦΑΠ και να μην παρουσιαστεί ως έφεδρος στο στρατό».
Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο Αστυνομικός Σταθμός αρκέστηκε στην επιστροφή του φακέλου της υπόθεσης στο ΤΕ, με το αιτιολογικό της μη εξακρίβωσης της διεύθυνσης διαμονής του εφέδρου.
Άλλες ενδείξεις:
- Στο Η.Ε. ημερ. 4.12.2017, του ίδιου Αστυνομικού Σταθμού, αναφέρεται ότι, υπό διερεύνηση έφεδρος δεν συμμορφώθηκε στις υποδείξεις των αστυνομικών οργάνων για παραλαβή του ΦΑΠ, παρά τις κατ’ επανάληψη τηλεφωνικές επικοινωνίες που προηγήθηκαν, καθώς και τις από μέρους του σχετικές διαβεβαιώσεις/υποσχέσεις. Παρόλα αυτά, ο εν λόγω Αστυνομικός Σταθμός περιορίστηκε στην επιστροφή της αλληλογραφίας στο ΤΕ, χωρίς να προβεί στην αναζήτηση του τόπου διαμονής του συγκεκριμένου εφέδρου.
- Στο Η.Ε. του Αστυνομικού Σταθμού Κλήρου, ημερ. 5.11.2017, αναγράφεται ότι, υπό διερεύνηση έφεδρος δεν επιθυμεί να προβεί στη δήλωση της νέας διεύθυνσης διαμονής του και η σχετική αλληλογραφία επιστράφηκε στο ΤΕ/Υπηρεσίας του εφέδρου, χωρίς την προώθηση διαδικασίας δίωξης του.
- Στο Η.Ε. του Αστυνομικού Σταθμού Αγίου Ιωάννη της Επαρχίας Λεμεσού, ημερ. 28.4.2018, αναφέρεται ότι, οι έφεδροι εφόσον αντιληφθούν τόσο την παρουσία των αστυνομικών οργάνων στον τόπο διαμονής τους, όσο και την τηλεφωνική κλήση στον προσωπικό τους αριθμό, εσκεμμένα δεν ανταποκρίνονται σε καμία από τις ανωτέρω ενέργειες. Ωστόσο, ακόμη και σ΄ αυτές τις περιπτώσεις οι Αστυνομικοί Σταθμοί επιστρέφουν τους φακέλους αλληλογραφίας στα ΤΕ, χωρίς να λαμβάνονται οποιαδήποτε μέτρα για εφαρμογή των προνοιών του Νόμου.
- Στο Η.Ε. του Αστυνομικού Σταθμού Αγίου Δομετίου/Επαρχίας Λευκωσίας, ημερ. 24.4.2018, αναφέρεται από τα αρμόδια αστυνομικά όργανα ότι, λόγω της έλλειψης διαθέσιμου χρόνου και προσωπικού που στελεχώνει τον συγκεκριμένο Σταθμό, αποφασίστηκε όπως επιστραφούν στο ΤΕ ανεκτέλεστες όλες οι στρατιωτικές εντολές που τους αποστάληκαν.
