Εντονότατο στις αίθουσες διδασκαλίες και στο προαύλιο του σχολείου είναι το φαινόμενο της ενδοσχολικής βίας και της αποκλίνουσας συμπεριφοράς, καθώς την περασμένη χρονιά καταγράφηκαν τουλάχιστον 270 περιστατικά παραβατικότητας και ακόμη 18 σχολικού εκφοβισμού.
Από αυτά, περίπου 130 έλαβαν χώρα σε σχολεία της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και περίπου 140 σε σχολεία της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
Πρόκειται για στοιχεία της Ομάδας Άμεσης Παρέμβασης, η οποία καταγράφει μόνο τις περιπτώσεις οπού κλήθηκε για να επέμβει. Τα εν λόγω δεδομένα κατατέθηκαν για κοινοβουλευτικό έλεγχο κατόπιν ερωτήματος που κατέθεσε ο βουλευτής της ΕΔΕΚ Ηλίας Μυριάνθους.
Όπως σημειώνεται, τα δεδομένα που παρουσιάζει η Ομάδα Άμεσης Παρέμβασης, αφορούν αιτήματα που έχει λάβει τα τελευταία δύο χρόνια ώστε να αντιμετωπιστεί η βία και παραβατικότητα σε συγκεκριμένα Δημοτικά Σχολεία, Γυμνάσια, Λύκεια και Τεχνικές Σχολές. Ειδικότερα, στη Μέση Εκπαίδευση κατά το σχολικό έτος 2017-2018, η Ομάδα Άμεσης Παρέμβασης ανταποκρίθηκε σε 131 αιτήματα παγκυπρίως για μαθητές ή και ομάδες μαθητών που παρουσιάζουν φαινόμενα βίαιης συμπεριφοράς ή παραβατικότητας. Μάλιστα, διευκρινίζεται ότι Ομάδα Άμεσης Παρέμβασης αύξησε κατά 4% τον αριθμό των συνεργαζόμενων σχολείων σε παγκύπριο επίπεδο.
Επιπλέον, κατατίθενται τα στοιχεία της Ομάδας Άμεσης Παρέμβασης και για τη σχολική χρονιά 2016-2017. Όπως σημειώνεται, η εν λόγω ομάδα έλαβε δράση για την αντιμετώπιση 119 αιτημάτων που αφορούσαν μεμονωμένους μαθητές ή και ομάδες μαθητών. Συγκεκριμένα, στη Λευκωσία ανταποκρίθηκε σε 33 αιτήματα σχολείων συνεργαζόμενη με το 57% του συνόλου των μονάδων. Στη Λεμεσό ανταποκρίθηκε σε 49 αιτήματα, συνεργαζόμενη με το 67% του συνόλου των σχολείων. Στη Λάρνακα ανταποκρίθηκε σε 17 αιτήματα, συνεργαζόμενη με το 52% του συνόλου των σχολικών μονάδων. Στην Αμμόχωστο ανταποκρίθηκε σε έξι αιτήματα, συνεργαζόμενη με το 33% του συνόλου των μονάδων. Τέλος στην Πάφο ανταποκρίθηκε σε 14 αιτήματα, συνεργαζόμενη με το 41% του συνόλου των σχολικών μονάδων.
Ως προς την έκταση του φαινομένου ενδοσχολικής βίας και παραβατικότητας στη Δημοτική Εκπαίδευση, η Ομάδα Άμεσης Παρέμβασης ενημερώνει ότι διατηρεί αρχείο για τις περιπτώσεις μαθητών τους οποίους στηρίζει για λόγους προβλημάτων στη συμπεριφορά τους, κατόπιν αιτήματος του σχολείου στο οποίο φοιτούν. Έτσι, για το σχολικό έτος 2017-2018 σημειώνει ότι στήριξε συνολικά 140 περιπτώσεις μαθητών. Από αυτούς, οι 35 προέρχονται από σχολεία της Λευκωσίας, οι 40 από σχολεία της Λεμεσού, οι 38 από σχολεία της Λάρνακας, οι οκτώ από σχολεία της Αμμοχώστου και οι 19 από σχολεία της Πάφου. Παράλληλα, κατέθεσε τα στοιχεία και για το σχολικό έτος 2016-2017, όπου και πάλι στήριξε 140 περιπτώσεις μαθητών. Ωστόσο, σε αυτή την περίπτωση οι αριθμοί είναι διαφορετικοί στις επαρχίες. Συγκεκριμένα, η Λευκωσία αντιμετώπισε 32 περιπτώσεις, η Λεμεσός αντιμετώπιζε 52 περιπτώσεις, η Λάρνακα αντιμετώπιζε 31 περιπτώσεις, η Αμμόχωστος επτά περιπτώσεις και η Πάφος 18 περιπτώσεις.
Περιστατικά σχολικού εκφοβισμού
Αντιμέτωποι με τη θυματοποίηση και το σχολικό εκφοβισμό ήταν δεκάδες μαθητές τα προηγούμενα δύο χρόνια, σύμφωνα με ηλεκτρονική πλατφόρμα του υπουργείου Παιδείας. Ωστόσο, σύμφωνα με τις καταχωρήσεις, η κατάσταση την περασμένη σχολική χρονιά είναι σαφώς βελτιωμένη σε σχέση με εκείνη του 2016-2017.
Ειδικότερα αναφέρεται ότι πέρσι καταχωρήθηκαν στην πλατφόρμα 18 περιπτώσεις. Από αυτές οι 16, δηλαδή οι περισσότερες, αφορούσαν σχολεία της Μέσης Εκπαίδευσης και μόλις δύο αφορούσαν σχολεία της Δημοτικής Εκπαίδευσης. Ως προς τις επαρχίες, οι οχτώ από τις περιπτώσεις καταγράφηκαν στη Λευκωσία, οι εννέα στη Λεμεσό και μία στην Αμμόχωστο. Από τη μελέτη των περιπτώσεων διαφάνηκε ότι υπάρχει δυσκολία στην αναγνώριση του σχολικού εκφοβισμού, καθώς και στον διαχωρισμό του σχολικού εκφοβισμού από άλλες μορφές βίας και παραβατικότητας που παρατηρούνται στα σχολεία.
Ως προς τη σχολική χρονιά 2016-2017, αναφέρεται ότι καταχωρίστηκαν 46 περιπτώσεις, με τις περισσότερες από αυτές να αφορούν και πάλι τα σχολεία Μέσης Εκπαίδευσης, φτάνοντας τις 37, ακόμη τέσσερις την Τεχνική Εκπαίδευση και μόλις πέντε τη Δημοτική Εκπαίδευση. Από αυτές, οι 19 περιπτώσεις καταγράφηκαν από σχολεία της Λευκωσίας, οι 18 από σχολεία της Λεμεσού, οι οχτώ από σχολεία της Λάρνακας και μία από σχολείο της Πάφου.
Εθνική στρατηγική για τη βία στο σχολείο
Σχέδιο με στόχο τον περιορισμό του φαινομένου της βίας στα σχολεία, ενέκρινε τον περασμένο Ιανουάριο το Υπουργικό Συμβούλιο. Πρόκειται για την Εθνική Στρατηγική για την Πρόληψη και Διαχείριση της Βίας στο Σχολείο, η οποία ξεκίνησε τις δράσεις της φέτος και αναμένεται να συνεχιστεί έως το 2022. Σύμφωνα με τις πρόνοιες στην εν λόγω στρατηγική, προβλέπεται η δημιουργία συστήματος διαχρονικής συλλογής, κωδικοποίησης και ανάλυσης δεδομένων και αναφοράς βασικών αποτελεσμάτων για τις μορφές και την έκταση της βίας στη σχολική μονάδα.
Παράλληλα, γίνεται συσχέτισή της με διάφορες παραμέτρους που καθορίζουν την ιδιαιτερότητα του σχολείου και τον βαθμό οργάνωσης της σχολικής μονάδας να προλάβει και να διαχειριστεί τη βία. Η συλλογή δεδομένων θα χρησιμοποιείται από την ίδια τη σχολική μονάδα, με στόχο την παρακολούθηση του φαινομένου και την ανάπτυξη σχεδίου δράσης για πρόληψη και διαχείρισή του.
Επιπλέον, η στρατηγική προβλέπει την ανάπτυξη συστήματος διαχρονικής συλλογής, κωδικοποίησης και ανάλυσης δεδομένων και αναφοράς βασικών συμπερασμάτων για τη βία στο σχολείο, σε επίπεδο Υπουργείου, με στόχο τη δημιουργία τράπεζας δεδομένων. Ακόμη, σημειώνεται ότι θα γίνει εκπόνηση ερευνών που αφορούν τη βία στο σχολείο, οι οποίες θα εμπλουτίσουν την τράπεζα δεδομένων. Μάλιστα, αναφέρεται ότι το Παρατηρητήριο για τη Βία στο Σχολείο εκπόνησε έρευνα το 2017 με θέμα την «Έκταση και Μορφές της Βίας στο Σχολείο και η Σχέση τους με το Κοινωνικό Φύλο».
