Το Ενιαίο Σχέδιο Αξιολόγησης Μαθητή παραδόθηκε το μεσημέρι της Τρίτης στον Υπουργό Παιδείας, ο οποίος με τη σειρά του αργά το απόγευμα το παρέδωσε στους εμπλεκόμενους φορείς. Οι τελευταίοι έχουν στη διάθεσή τους ένα μήνα για να υποβάλουν εισηγήσεις και απόψεις.
Όπως επισημαίνεται η φιλοσοφία του Σχεδίου Αξιολόγησης θεμελιώνεται στην αντισταθμιστική λειτουργία που πρέπει να έχει η εκπαίδευση:
- Το σύστημα αξιολόγησης δεν αποτυπώνει απλώς πού βρίσκεται και τι έχει επιτύχει ο μαθητής/μαθήτρια αλλά επισημαίνει συγκεκριμένες αδυναμίες και πώς μπορεί ο μαθητής/μαθήτρια να βελτιωθεί (διαμορφωτική αξιολόγηση).
- Eίναι πολυδιάστατο και μπορεί να δώσει πληροφορίες μέσω της διάγνωσης, ανατροφοδότησης, ενίσχυσης και τελικής συγκριτικής αξιολόγησης των μαθητών και μαθητριών καθώς και για αναβάθμιση της διδασκαλίας και μάθησης.
Προς τον σκοπό αυτό προτείνονται τα ακόλουθα είδη αξιολόγησης:
α) Διαμορφωτική αξιολόγηση (formative): Σκοπός να δώσει ανατροφοδότηση στον μαθητή και στον εκπαιδευτικό σε σχέση με τη μάθηση. Ως προς τον χρόνο διεξαγωγής της πρέπει να είναι συνεχής. Σημειώνεται ότι η διαγνωστική αξιολόγηση είναι μέρος της διαμορφωτικής αξιολόγησης και διεξάγεται για διάγνωση του βαθμού επίτευξης των μαθησιακών αποτελεσμάτων.
- Σκοπός η βελτίωση της επίδοσης των μαθητών/μαθητριών και η οποία ενισχύεται με την καθημερινή προφορική επίδοση.
- Κάθε μαθητής/μαθήτρια συγκρίνεται με τον εαυτό του/της και όχι συγκριτικά με άλλους.
- Τα δεδομένα/πληροφορίες που προκύπτουν από τη διαμορφωτική αξιολόγηση, με οποιονδήποτε τρόπο και αν έχουν συλλεχθεί, πρέπει να αξιοποιούνται με τρόπο που να συμβάλλει στη βελτίωση της μάθησης.
- Εισάγεται ως εργαλείο συγκέντρωσης πληροφοριών για τις ανάγκες μάθησης του κάθε μαθητή, το Ατομικό Δελτίο Προόδου (ΑΔΕΠ)
- Προτείνονται δειγματικές μορφές, για όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης.
- Τα ΑΔΕΠ είναι ενδεικτικά εργαλεία συγκέντρωσης πληροφοριών για την πρόοδο του/της μαθητή/μαθήτριας
- Αναφέρονται σε Γνωστική πρόοδο, κατά μάθημα, όπως και στην ανάπτυξη Οριζόντιων δεξιοτήτων (γνωστικών, συναισθηματικών και κοινωνικών), οι οποίες καλλιεργούνται μέσα από κάθε μάθημα και μέσα από τις δραστηριότητες εντός και εκτός του σχολείου.
β) Συγκριτική αξιολόγηση (summative), η οποία αποσκοπεί στο να να συγκρίνει τους μαθητές και τις μαθήτριες ως προς ένα κριτήριο και τον βαθμό επίτευξής του.
Για την υλοποίηση των πιο πάνω προτείνεται για την Προδημοτική και Δημοτική εκπαίδευση η εισαγωγή της Σχολικής Έκθεσης Προόδου (ΣΕΠ), ανά τετράμηνο
Προτείνεται η εισαγωγή των τετραμήνων στο δημοτικό σχολείο και η κοινοποίηση της ΣΕΠ στους μαθητές/μαθήτριες και στους γονείς δύο φορές τον χρόνο (τέλος Ιανουαρίου και τέλος σχολικής χρονιάς).
Οι εξετάσεις τετραμήνων για το Λύκειο προτείνεται να είναι ενιαίες, με κοινό εξεταστικό δοκίμιο, το οποίο θα ετοιμάζεται κεντρικά. Υπογραμμίζεται ότι είναι αναγκαία η περιγραφική ανάλυση των ασκήσεων- ερωτήσεων, με τρόπο που να μπορεί να δώσει ανατροφοδότηση στο σχολείο και στον/στην εκπαιδευτικό και ενίσχυση των προσπαθειών των μαθητών/μαθητριών.
Προτείνεται στο Δελτίο Επίδοσης και στο Απολυτήριο να μην υπολογίζεται και να μην αναγράφεται ο μέσος όρος βαθμολογίας. Σημειώνεται ότι συνυπολογίζονται, σήμερα, ανόμοια δεδομένα, για την εξαγωγή ενός πλασματικού συνολικού βαθμού και ότι ο βαθμός του μέσου όρου δεν μπορεί να απεικονίσει την πραγματική επίδοση, εφόσον ανόμοια μαθήματα, με διαφορετικές ώρες διδασκαλίας, συνυπολογίζονται.
Επισημαίνεται ότι οι βασικές αρχές του νέου συστήματος αξιολόγησης είναι οι εξης:
- Η έγκυρη και αξιόπιστη αξιολόγηση, η οποία παρέχει ανατροφοδότηση, είναι δικαίωμα του μαθητή.
- Aποτελεί αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής διδασκαλίας, με έμφαση στη διαμορφωτική αξιολόγηση και την ανατροφοδοτική της λειτουργία.
- Η αξιολόγηση επηρεάζει την εφαρμογή των αναλυτικών προγραμμάτων, τη διδασκαλία, τις εμφάσεις και τα αποτελέσματα της μάθησης.
- Η Αυθεντική αξιολόγηση, διδασκαλία και μάθηση αποτρέπουν την αποστήθιση και την εξέταση άγονων πληροφοριών και υποστηρίζουν την ανάπτυξη δεξιοτήτων συνεχούς ανάπτυξης.
- Δεν είναι αυτοσκοπός αλλά, κατά κύριο λόγο μέσο ανάπτυξης, η οποία επιτυγχάνεται με τη διάγνωση των αδυναμιών και τις κατάλληλες παρεμβάσεις για βελτίωση.
- Η υιοθέτηση ενός συστήματος αξιολόγησης, το οποίο θα περιλαμβάνει την ανατροφοδότηση, για την πρόοδο των μαθητριών και μαθητών μπορεί να συμβάλει θετικά και στην επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών.
Σε ό, τι αφορά στην αξιολόγηση και κοινοποίηση των αποτελεσμάτων στην Α΄-Δ΄ τάξη του δημοτικού σχολείου, αυτή γίνεται με σύμβολα (*).
Στην Ε΄ και Στ΄ τάξη τα σύμβολα αντικαθίστανται με την Αλφαβητική Βαθμολογία, η οποία αντικαθιστά την αξιολόγηση με σύμβολα.
Συγκεκριμένα, τα τέσσερα αστεράκια αντικαθιστώνται με το γράμμα Α, τα τρία με το γράμμα Β, τα δύο με το γράμμα Γ και το ένα με το γράμμα Δ. Ο/η εκπαιδευτικός γνωρίζει την αντιστοίχιση σε αριθμητική βαθμολογία, η οποία είναι: Α=86 – 100, Β=61-85 Γ=41-60, Δ=20-40 ή Α= 8,6-10, Β= 6,1-8,5, Γ= 4,1- 6, Δ= 2.1- 4.0.
Επιμόρφωση εκπαιδευτικών
Η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών σε όλα τα θέματα είναι προϋπόθεση αποτελεσματικής εφαρμογής του προτεινόμενου συστήματος αξιολόγησης.
Δεν αναφέρεται σε απλή ενημέρωση αλλά σε εργαστήρια και κοινότητες μάθησης σε σχολική βάση, σε δίκτυα σχολείων και στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο σε ειδικά σεμινάρια-εργαστήρια αλλά και στα πλαίσια της Επαγγελματικής Ανάπτυξης του/της Εκπαιδευτικού, καθώς και σε προγράμματα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης και ενίσχυσης του/της εκπαιδευτικού με ασύγχρονη επικοινωνία.
Σημειώνεται ότι η ανάγκη επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών δεν προϋποθέτει την καθυστέρηση εισαγωγής του ΕΣΑ. Η σταδιακή εφαρμογή της αλλαγής είναι αποτελεσματικότερη και συμβάλλει στην αλλαγή κουλτούρας και πρακτικών πολλών χρόνων.
Eισηγείται η σταδιακή επιμόρφωση για συνεχή ανάπτυξη και κτίσιμο στις ήδη υπάρχουσες δεξιότητες και εμπειρίες.
Χρονοδιάγραμμα εφαρμογής
Το Ενιαίο Σύστημα Αξιολόγησης εφαρμόζεται σταδιακά και ταυτόχρονα με την κατά θέμα επιμόρφωση του/της εκπαιδευτικού.
Το Πρώτο Στάδιο, η Βασική Επιμόρφωση και Εξοικείωση με τα Εργαλεία Διαμορφωτικής Αξιολόγησης και την Προφορική Αξιολόγηση, γίνεται εισήγηση να προγραμματιστεί και να ολοκληρωθεί, από τον προσεχή Φεβρουάριο μέχρι και τον Μάιο.
Σύσταση Επιτροπής Παρακολούθησης
Για την εισαγωγή του ΕΣΑ είναι απαραίτητη η σύσταση αντιπροσωπευτικής όλων των εταίρων της εκπαίδευσης Επιτροπής Παρακολούθησης Εισαγωγής του Ενιαίου Συστήματος Αξιολόγησης (ΕΠΕΕΣΑ).
- Ο ρόλος της Επιτροπής: επιλαμβάνεται όλων των θεμάτων εφαρμογής του προτεινόμενου σχεδίου αξιολόγησης. Υποβάλλει εισηγήσεις για τη σταδιακή εφαρμογή του, τη βελτίωση και ανατροφοδότηση, όπου χρειάζεται.
- Συνεργάζεται με τους/τις επιθεωρητές/επιθεωρήτριες και διευθύντριες/διευθυντές και όλους/όλες όσοι/όσες είναι υπεύθυνοι για τη επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και την τράπεζα υλικού.
