Πέντε και πλέον χρόνια μετά τις αποφάσεις του Eurogroup για κούρεμα των καταθέσεων, όλα δείχνουν να έχουν μπει σε μια σειρά. Ακόμα και η πώληση της Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας στην Ελληνική Τράπεζα τακτοποίησε το ζήτημα των υψηλών κόκκινων δανείων που είχε, ενώ η απόφαση του Κράτους να δημιουργήσει έναν φορέα διαχείρισης προβληματικών δανείων ολοκληρώνει τη διευθέτηση του προβλήματος. Για την Κυβέρνηση ξεκινά όμως ένα δύσκολο έργο. Δεν μπορείς να μιλάς για ανάπτυξη και να κάνεις λόγο για success story χωρίς να συναινείς σε αυξήσεις μισθών. Οι πραγματικές δυσκολίες τώρα ξεκινούν καθώς πέραν από τους αριθμούς που δείχνουν ότι το νησί μας πάει καλύτερα, ο κόσμος έχει ανάγκη τα λεφτά να φτάσουν στην τσέπη του.
Γνωρίστε την εφαρμογή City of Larnaka κάνοντας κλικ στο www.app.cityoflarnaka.com
Το πρόβλημα και η πραγματική δοκιμασία για την επέκταση των συλλογικών συμβάσεων αφορά τους μεγάλους κλάδους του ιδιωτικού τομέα, όπου έχει λήξει η ισχύ τους. Αρκεί να αναλογιστούμε ότι μιλάμε για κλάδους με πολλές χιλιάδες εργαζομένους όπως είναι: οι εργαζόμενοι στα ξενοδοχεία και στις οικοδομές.
Τέλος του 2018 – αρχές του 2019 θα βρίσκονται συνολικά σε διαδικασία ανανέωσης 205 συλλογικές συμβάσεις που καλύπτουν πέραν των 78 χιλ. εργαζομένων. Σε διαδικασία ανανέωσης θα βρίσκονται ουσιαστικά όλες οι μεγάλες παγκύπριες κλαδικές συμβάσεις που αφορούν τους εργαζομένους στα ξενοδοχεία, την οικοδομική βιομηχανία, τους εισαγωγείς αυτοκινήτων, ηλεκτρολόγους, πετρελαιοειδή, υπεραστικά λεωφορεία όπως και τους ωρομίσθιους κυβερνητικούς εργάτες, τους εργαζόμενους στις σχολικές εφορείες και τους εργαζόμενους στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Κάποιες από αυτές τις συμβάσεις λήγουν τέλος του 2018 όπως π.χ. η σύμβαση των ξενοδοχοϋπαλλήλων, κάποιες έληξαν και η ανανέωσή τους εκκρεμεί εδώ και καιρό όπως η σύμβαση των εργαζομένων στην οικοδομική βιομηχανία.
Η κρίση του 2013
Μία από τις βασικές επιδιώξεις των εργοδοτών μετά το 2013 για να μπορέσουν να επαναδραστηριοποιηθούν ομαλά ήταν να μειωθεί σημαντικά το κόστος εργασίας. Στην Κύπρο αυτό αποτυπώθηκε στη μείωση του κατώτατου μισθού και την παραχώρηση κάποιου ποσοστού ωφελημάτων και στην αναστολή ουσιαστικά του μηχανισμού των συλλογικών συμβάσεων για μεγάλο διάστημα. Σε πολλές συλλογικές συμβάσεις ήδη με διευθετήσεις δόθηκαν επιστροφές αποκοπών, ενώ ορόσημο μπορούμε να θεωρήσουμε και τη συμφωνία που επιτεύχθηκε με τη ΣΕΚ και την ΠΕΟ για την αποκατάσταση των μισθών των εργαζομένων στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα που άρχισε τον Ιούλιο. Η αποκατάσταση της μισθοδοσίας θα γίνει σε έξι δόσεις με κλιμακωτή μείωση των αποκοπών που είχαν επιβληθεί στους εργαζόμενους στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα. Το χρονοδιάγραμμα αποκατάστασης των μισθών θα ολοκληρωθεί την 1η/1/2023. Κλειδί τώρα είναι η ανανέωση της συλλογικής σύμβασης των εργαζομένων στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Η ΣΕΚ αναφέρει ότι εκκρεμεί και αναμένεται να συμφωνηθεί μέχρι το τέλος του χρόνου το πλαίσιο λειτουργίας του ταμείου προνοίας που θα αφορά νεοεισερχόμενους στη δημόσια υπηρεσία από το 2012. Αναφορικά με τους εργαζόμενους του αορίστου χρόνου, η ΣΕΚ θα τηρήσει μια πιο στοχευμένη προσέγγιση καθώς πρόκειται για μια ειδική κατηγορία εργαζομένων.
ΣΕΚ: Νομική κατοχύρωση
Για την ΣΕΚ πρωταρχικός στόχος είναι να τεθεί ένα σωστό πλαίσιο λειτουργίας των συλλογικών συμβάσεων καθώς είναι η βάση στην οποία διατηρείται η εργατική ειρήνη και επιτελείται η κατοχύρωση των δικαιωμάτων και η ομαλή λειτουργία των επιχειρήσεων. Η ΣΕΚ θα επιδιώξει να διευρύνει περισσότερο τον θεσμό των συλλογικών συμβάσεων καθώς αυτή τη στιγμή σε αυτές περιλαμβάνεται μόνο το 40% της αγοράς εργασίας.
Επίσης, αυτό που τονίζει η ΣΕΚ είναι ότι ήρθε η στιγμή να τύχουν νομοθετικής ρύθμισης οι βασικοί όροι των συλλογικών συμβάσεων ώστε να καλύψουν οριζόντια όλους τους υπαλλήλους ώστε να αρθεί ο αθέμιτος ανταγωνισμός. Τουλάχιστον οι δύο μεγάλοι κλάδοι (ξενοδοχεία και οικοδομές) θα πρέπει να ρυθμιστούν νομοθετικά, τονίζει η ΣΕΚ.
Ήδη, η αρχή έγινε με τους ξενοδοχοϋπαλλήλους και τους υπαλλήλους της επισιτιστικής βιομηχανίας καθώς ρυθμίστηκε νομικά το ταμείο προνοίας, οι υπερωρίες κ.λπ. Η ΣΕΚ υπογραμμίζει ότι εάν ρυθμιστούν οι βασικοί όροι των συμβάσεων νομοθετικά, θα ανοίξει ο δρόμος για την περαιτέρω ανάπτυξη και θα αρθεί η εκμετάλλευση των εργαζομένων. Έμφαση επίσης θα δοθεί στο συνταξιοδοτικό ζήτημα και ιδιαίτερα στον θεσμό του ταμείου προνοίας, ο οποίος επιδιώκεται να ενισχυθεί.
Επίσης, η ΣΕΚ εκφράζει την απαρέσκειας της στην καθυστέρηση που προέκυψε στη βουλή σε σχέση με την έγκριση των κανονισμών για τη σύσταση και λειτουργία της Ενιαίας Υπηρεσίας Επιθεωρητών, η οποία, όπως αναφέρει, θα συμβάλει τα μέγιστα στην αντιμετώπιση του φαινομένου της αδήλωτης εργασίας, η ύπαρξη της οποίας επηρεάζει αρνητικά την αγορά εργασίας, όπως επίσης και τα δημόσια ταμεία π.χ. Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Φόρος Εισοδήματος κ.λ.π.
Καταληκτικά η ΣΕΚ αναφέρει ότι μέσα από τις συλλογικές συμβάσεις δημιουργούνται οι συνθήκες για την κατοχύρωση των θέσεων εργασίας και δίνεται η περαιτέρω ώθηση σε θέματα υγείας και ασφάλειας. Επίσης, αναφέρει ότι περιορίζονται και εξαλείφονται οι όποιες ανισότητες ανάμεσα στους εργαζόμενους και τίθενται οι προϋποθέσεις για συνεχή εκπαίδευση και κατάρτιση που θα συμβάλει στην αύξηση της παραγωγικότητας.
ΠΕΟ: Επαναρύθμιση
Ιδιαίτερα σ’ ό,τι αφορά τις μεγάλες παγκύπριες κλαδικές συμβάσεις των οικοδόμων και της ξενοδοχειακής βιομηχανίας που αφορούν περίπου 35 χιλ. εργαζόμενους, το ζήτημα των νομοθετικών ρυθμίσεων που να υποχρεώνουν τους εργοδότες να εφαρμόζουν τις συλλογικές συμβάσεις θα είναι το κεντρικό ζήτημα των επιδιώξεων της ΠΕΟ γιατί, όπως αναφέρει, δεν μπορεί να συνεχίσει η σημερινή κατάσταση όπου εργοδότες εφαρμόζουν μόνο κάποια άρθρα της σύμβασης ή να μην εφαρμόζουν καθόλου τη σύμβαση του κλάδου, ή να την εφαρμόζουν για ένα μέρος του προσωπικού και για κάποιους άλλους να δίνουν προσωπικά συμβόλαια με όρους υποδεέστερους από ό,τι προνοεί η σύμβαση.
Από πλευράς ΠΕΟ, σ’ ό,τι αφορά τις οικονομικές διεκδικήσεις μέσα από τις συλλογικές συμβάσεις η έμφαση θα δοθεί στην ολοκλήρωση της επαναφοράς μισθών και ωφελημάτων που μειώθηκαν μέσα από τις ειδικές συμφωνίες, την επιδίωξη γενικών αυξήσεων λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα κάθε περίπτωσης, τη βελτίωση των μισθών για τους χαμηλά αμειβόμενους και τους νεοεισερχόμενους και στη σμίκρυνση του χάσματος αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών και τη στήριξη και ενίσχυση των εισφορών στα ταμεία προνοίας και ευημερίας.
Σύμφωνα με την ΠΕΟ, η επαναρύθμιση των εργασιακών σχέσεων είναι συνυφασμένη με τα ζητήματα της ανανέωσης των κλαδικών συλλογικών συμβάσεων. Όπως τονίζει, προκύπτει η ανάγκη να προωθηθούν οι απαραίτητες νομοθετικές ρυθμίσεις που θα υποχρεώνουν όλους τους εργοδότες ενός δοσμένου κλάδου να συμμορφώνονται και να εφαρμόζουν όσα συμφωνούνται στις συλλογικές συμβάσεις. Ταυτόχρονα έχοντας υπόψη ότι έχει αυξηθεί ο αριθμός των εργαζομένων και των τομέων της οικονομίας που δεν καλύπτονται από συλλογικές συμβάσεις, όπου οι εργαζόμενοι, κυρίως νέοι εργαζόμενοι, είναι εντελώς απροστάτευτοι και εργάζονται σ’ ένα τελείως αρρύθμιστο πλαίσιο με εξευτελιστικούς όρους, για την ΠΕΟ είναι απαραίτητο να διαμορφωθούν συμφωνημένοι μίνιμουμ όροι απασχόλησης και γι’ αυτούς τους εργαζόμενους μέσα από έναν μηχανισμό τριμερούς διαπραγμάτευσης και διαλόγου.
